Bản lĩnh của doanh nghiệp giữ nhịp sản xuất giữa những cuộc khủng hoảng

Quản trị biến động giữa khủng hoảng kép

Với một tập đoàn hoạt động trên toàn bộ chuỗi giá trị dầu khí, năng lượng, từ tìm kiếm, thăm dò, khai thác đến chế biến, kinh doanh khí, điện, xăng dầu, phân bón và dịch vụ kỹ thuật, biến động giá dầu không đơn thuần là câu chuyện về doanh thu. Giá dầu suy giảm tác động trực tiếp đến hiệu quả khai thác, dòng tiền đầu tư, khả năng cân đối tài chính và hoạt động của nhiều đơn vị trong hệ sinh thái.

Năm 2020 là một trong những giai đoạn khắc nghiệt nhất khi hai cú sốc lớn xảy ra đồng thời: giá dầu lao dốc và đại dịch COVID-19 làm đảo lộn hoạt động kinh tế toàn cầu. Nhu cầu năng lượng suy giảm, thị trường tiêu thụ thu hẹp, hoạt động giao thương và vận chuyển quốc tế bị gián đoạn. Đặc biệt, ngày 20/4/2020, giá dầu WTI lần đầu tiên trong lịch sử giao dịch ở mức âm 37,6 USD/thùng.

Đối với PETROVIETNAM, sức ép xuất hiện trên hầu hết các lĩnh vực. Giá dầu thấp làm suy giảm nguồn thu từ khai thác, trong khi nhu cầu tiêu thụ xăng dầu, khí và các sản phẩm năng lượng cũng chịu ảnh hưởng bởi các biện pháp hạn chế đi lại, giãn cách xã hội. Hoạt động sản xuất, bảo dưỡng, vận chuyển và cung ứng dịch vụ phải điều chỉnh để thích ứng với điều kiện phòng, chống dịch.

Trong hoàn cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là giảm thiểu thiệt hại tài chính, mà còn phải duy trì hoạt động an toàn, liên tục tại các công trình dầu khí, nhà máy điện, nhà máy lọc dầu, cơ sở sản xuất phân bón và hệ thống cung ứng năng lượng.

Trước yêu cầu đó, PETROVIETNAM đã chuyển đổi tư duy từ quản trị theo kế hoạch cố định sang quản trị theo kịch bản thời gian thực, triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp: Quản trị biến động; bảo đảm an toàn (vận hành thiết bị, an toàn lao động và an toàn dòng tiền); tối ưu chi phí (tiết giảm chi phí vận hành OPEX và rà soát chi phí đầu tư CAPEX hàng nghìn tỷ đồng/năm); giữ vững thị trường và chuỗi giá trị (kết nối hệ sinh thái giữa các đơn vị thành viên/trực thuộc).

Các giải pháp này nhằm ứng phó tác động kép, huy động nguồn lực từ Tập đoàn đến các đơn vị thành viên, gắn điều hành sản xuất với kiểm soát tài chính và thích ứng thị trường. Trọng tâm là bảo toàn năng lực sản xuất, duy trì dòng tiền, kiểm soát rủi ro và hạn chế những tổn thất có thể ảnh hưởng đến hoạt động dài hạn.

Đặc biệt, trong năm 2020, PETROVIETNAM và các đơn vị thành viên đã tiết giảm tổng cộng 11.999 tỷ đồng chi phí, vượt gần 30% mục tiêu cả năm. Trong bối cảnh siết chặt quản trị chi phí, PETROVIETNAM vẫn duy trì tiến độ nhiều công trình quan trọng. Giàn BK-21 được đưa vào khai thác sớm hơn 28 ngày so với kế hoạch. Ngày 16/11/2020, mỏ Sao Vàng đón dòng khí đầu tiên. Ngày 26/11/2020, Tổ máy số 1 Dự án Nhà máy Nhiệt điện Sông Hậu 1 được hòa đồng bộ vào hệ thống điện quốc gia. Dự án Kho cảng LNG Thị Vải cũng vượt tiến độ so với kế hoạch đề ra.

Giữ thị trường, bảo toàn chuỗi giá trị
Trong khủng hoảng, PETROVIETNAM phải cân đối cung - cầu, hạn chế tồn kho và kiểm soát chi phí nhưng vẫn bảo đảm năng lực đáp ứng khi thị trường phục hồi. Lợi thế hoạt động đa ngành từ khai thác, chế biến đến cung ứng khí, điện, phân bón và dịch vụ kỹ thuật giúp Tập đoàn linh hoạt điều phối nguồn lực, điều chỉnh sản xuất theo diễn biến thị trường.

Các đơn vị của PETROVIETNAM chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, tiêu thụ, đồng thời duy trì tiến độ các dự án trọng điểm, bảo toàn những mắt xích trọng yếu của chuỗi cung ứng năng lượng.

Nhờ những nỗ lực đồng bộ, năm 2020, mặc dù giá dầu trung bình chỉ đạt 43,8 USD/thùng (so với kế hoạch 60 USD/thùng), PETROVIETNAM vẫn đạt tổng doanh thu 566.000 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước gần 83.000 tỷ đồng (đạt 101% kế hoạch), góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP cả nước và cân đối ngân sách quốc gia trong thời kỳ biến động do ảnh hưởng của dịch bệnh. Hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn có lãi trong khi rất nhiều tập đoàn/công ty dầu khí lớn trên thế giới thua lỗ, phá sản.

Năm 2021, doanh thu toàn PETROVIETNAM đạt 620.200 tỷ đồng, tăng 28% so với năm 2020; nộp ngân sách 112.500 tỷ đồng, tăng 36%.

Sau giai đoạn 2020-2021, PETROVIETNAM từng bước phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh. Phương thức quản trị biến động không dừng lại ở ứng phó khủng hoảng mà tiếp tục được phát triển thành định hướng điều hành trong những năm tiếp theo.

Năm 2022, Tập đoàn quán triệt phương châm hành động: “Quản trị biến động, đón đầu xu hướng, kết nối nguồn lực, phát huy công nghệ, thúc đẩy đầu tư, phát triển bền vững”. Trên cơ sở đó, Tập đoàn lập kỷ lục về sản lượng sản xuất, kinh doanh các sản phẩm đạm, xăng dầu, với mức tăng trưởng cao so với năm 2021. Trong đó, sản lượng khai thác dầu hoàn thành kế hoạch cả năm sớm 2 tháng 11 ngày. Tổng doanh thu toàn Tập đoàn đạt 931.200 tỷ đồng, tăng 48% so với năm 2021, tương đương khoảng 9,8% GDP cả nước. Đây là mức doanh thu cao nhất trong lịch sử PETROVIETNAM tính đến thời điểm đó. Nộp ngân sách nhà nước toàn Tập đoàn đạt 170,6 nghìn tỷ đồng, chiếm khoảng 9,5% tổng thu ngân sách cả nước.

Sang năm 2023, Tập đoàn tiếp tục tập trung quản trị biến động, mở rộng quy mô, tăng tốc chuyển đổi số, nâng cao năng suất và tái tạo kinh doanh. Tổng doanh thu toàn Tập đoàn đạt 942.800 tỷ đồng, cao hơn 11.600 tỷ đồng so với kỷ lục năm 2022. Nộp ngân sách nhà nước đạt 151.800 tỷ đồng, chiếm khoảng 9% tổng thu ngân sách nhà nước.

Đến năm 2024, năng lực điều hành tiếp tục được khẳng định qua kết quả hoàn thành sớm các chỉ tiêu tài chính. Lần đầu tiên doanh thu toàn Tập đoàn vượt mốc 1 triệu tỷ đồng (1.002.700 tỷ đồng); nộp ngân sách 165.000 tỷ đồng; hoàn thành toàn bộ chỉ tiêu tài chính kế hoạch 5 năm (2021-2025) trước 1-2 năm.

Năm 2025, PETROVIETNAM chuyển đổi thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia; thiết lập kỷ lục lần thứ 4 liên tiếp với doanh thu đạt 1.105.000 tỷ đồng, tăng 10% so với năm 2024; nộp ngân sách đạt 165.900 tỷ đồng; tổng tài sản đạt 1,18 triệu tỷ đồng.

Trước những biến động tại Trung Đông đầu năm 2026, PETROVIETNAM chủ động kích hoạt các kịch bản ứng phó, đa dạng hóa nguồn dầu thô, nguyên liệu và tuyến vận chuyển; phối hợp bảo đảm nguồn cung cho các nhà máy lọc dầu, duy trì sản lượng khai thác, tối ưu vận hành và dự trữ.

Tập đoàn đồng thời tăng cường điều hành toàn chuỗi, góp phần giữ ổn định nguồn cung năng lượng trong nước. Tính đến tháng 9/2026, Tập đoàn ghi nhận tổng doanh thu đạt 1,2 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 46 tỷ USD, hoàn thành kế hoạch doanh thu cả năm trước thời hạn 3 tháng; nộp ngân sách nhà nước 122.900 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025.

Những kết quả qua từng năm cho thấy quá trình phục hồi không chỉ thể hiện ở doanh thu khi giá dầu và thị trường thuận lợi hơn, mà còn ở sản lượng của các lĩnh vực khai thác, chế biến, khí, điện, phân bón và hoạt động thương mại.

Quy mô hoạt động hiện tại phản ánh vai trò của PETROVIETNAM trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Tập đoàn đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu, 70-80% nhu cầu khí dân dụng và khoảng 10% sản lượng điện cả nước. Các đơn vị sản xuất phân bón trong hệ sinh thái góp phần đáp ứng khoảng 70% nhu cầu phân đạm trong nước.

Với PETROVIETNAM, giữ nhịp sản xuất giữa những cuộc khủng hoảng không chỉ là yêu cầu bảo vệ hiệu quả kinh doanh, mà còn là trách nhiệm duy trì nguồn cung năng lượng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế và đóng góp vào an ninh năng lượng quốc gia.